Klaar met de leva in je vakantieportemonnee: in 2026 staat er op elk prijskaartje nog een tweede cijfer dat bijna niemand goed leest

Je staat op een terrasje in Sozopol of Bansko, bestelt een koffie en kijkt naar het bonnetje. Er staat een bedrag in leva, maar eronder, iets kleiner gedrukt, staat nog een tweede getal. Dat kleine cijfer is de europrijs, en het is precies het bedrag waar je op moet letten als je dit jaar naar Bulgarije reist.

Bulgarije is sinds 1 januari 2026 officieel euroland geworden, als 21e lidstaat van de Europese Unie die tot de eurozone is toegetreden. Voor Nederlandse vakantiegangers klinkt dat als goed nieuws: geen wisselkantoor meer opzoeken, geen rekenmachine nodig om te checken of die watermeloen nou duur of goedkoop is. Toch is de praktijk dit jaar nog rommeliger dan je zou verwachten, en dat komt precies door dat tweede getal op elk prijskaartje.

Samenvatting

  • Bulgarije is sinds 1 januari 2026 officieel euroland met vaste omrekeningskoers
  • Tot 8 augustus 2026 verplicht dubbele prijsvermelding — het kleine getal is wát belangrijk
  • De Bulgaarse regering vreest dat winkeliers misbruik maken van de omschakeling

Waarom er nog steeds twee bedragen op de kassabon staan

De overgang naar de euro gebeurt niet van de ene op de andere dag. Al ruim voor de officiële invoering moesten winkels, restaurants en dienstverleners hun prijzen in beide valuta tonen. Dubbele prijsstelling in lev en euro is sinds 8 augustus 2025 verplicht en blijft van kracht tot 8 augustus 2026. Dat is een opvallend lange overgangsperiode, en niet zonder reden: de Europese Centrale Bank noemt dit expliciet een maatregel om enhanced price monitoring and inspections to address abusive practices, as well as a long mandatory period for the dual display of prices te combineren, juist om ongerechtvaardigde prijsstijgingen tegen te gaan.

Die angst voor sluipende prijsstijgingen zit diep bij de Bulgaren zelf. Uit onderzoek bleek dat ongeveer de helft van de Bulgaren tegen de invoering was, met vooral vrees voor hogere prijzen, oneerlijke afronding door winkeliers en verlies aan nationale identiteit. Wantrouwen dat overigens niet uit de lucht komt vallen: veel Bulgaren herinneren zich nog hoe prijzen in andere landen na de eurointroductie plotseling “toevallig” naar boven afgerond werden. De Bulgaarse overheid probeert dat dit keer te voorkomen met strikte controles, maar of dat overal lukt, valt nog te bezien.

Wat er sinds januari 2026 daadwerkelijk is veranderd

Sinds de jaarwisseling is de euro de officiële munt, tegen een vaste koers. De euro vervangt de Bulgaarse lev tegen een vaste en onherroepelijke omrekeningskoers van 1 EUR = 1,95583 BGN. Die koers is niet nieuw of onderhandeld, want de lev stond al decennialang aan de euro vastgeklonken via een currency board. Dat maakt de overstap in theorie een formaliteit zonder economische schokken.

Er was wel een korte periode waarin je met beide valuta kon betalen. De introductie liep van 1 januari 2026 tot de volledige overgang op 31 januari 2026. In die maand kon je nog gewoon met leva afrekenen, al kreeg je het wisselgeld uitsluitend in euro’s terug, wat de geleidelijke terugtrekking van de oude valuta vergemakkelijkte. Sinds 1 februari is dat verhaal voorbij: de euro is nu het enige wettige betaalmiddel en met leva kun je nergens meer terecht aan de kassa.

Wie nog oude bankbiljetten in een la heeft liggen, hoeft niet te panikeren. Bij de Nationale Bank van Bulgarije kan je gratis lev-bankbiljetten en lev-munten omwisselen voor euro’s, en dat kan vanaf 1 januari 2026 voor onbepaalde tijd. Commerciële banken en postkantoren in Bulgarije zelf hanteren wel een deadline: tot en met 30 juni 2026 kan je jouw lev-bankbiljetten en lev-munten gratis omwisselen, en vanaf 1 juli tot en met 31 december 2026 kunnen ze daarvoor een vergoeding in rekening brengen. Ook De Nederlandsche Bank bood in de eerste maanden van dit jaar nog gratis inwisseling aan, zij het met een deadline die inmiddels verstreken is.

Dat tweede cijfer: waarom je het toch moet lezen

Precies hier wringt de schoen voor toeristen die dit jaar richting de Bulgaarse Zwarte Zeekust of de skigebieden bij Bansko trekken. De verplichte dubbele prijsvermelding loopt door tot ver in de zomer, wat betekent dat je op elk menu, elke prijslijst en elk schap nog steeds twee bedragen ziet staan. Het probleem is niet dat de informatie ontbreekt, het probleem is dat bijna niemand nog goed naar dat tweede, kleinere getal kijkt.

Dat is onhandig, want juist dat tweede cijfer, de europrijs, is straks de enige die telt. Analisten wijzen er bovendien op dat de communicatie rond de overgang vooral richting ouderen en plattelandsregio’s tekortschiet, wat betekent dat je als toerist soms sneller doorhebt wat iets in euro’s kost dan de lokale verkoper zelf. Een vreemde omkering van de gebruikelijke situatie waarin de local altijd beter op de hoogte is dan de bezoeker.

Voor wie dit jaar naar Bulgarije reist, is de praktische vuistregel simpel: negeer het grote getal in leva helemaal en zoek meteen naar de kleinere europrijs ernaast. Vergelijk die met wat je gewend bent uit Nederland, en je voorkomt niet alleen rekenfouten, je herkent ook sneller of een verkoper de afronding een beetje te veel in zijn eigen voordeel heeft laten uitpakken. Klachten daarover kun je overigens gewoon melden bij de Bulgaarse consumentenautoriteit, die specifiek is ingesteld om deze knijp-praktijken tijdens de overgang in de gaten te houden.

Wat blijft is de vraag hoe lang Bulgaarse ondernemers na 8 augustus, wanneer de verplichting vervalt, nog uit gewoonte beide bedragen blijven tonen. Sommige landen die eerder de euro invoerden, zoals Kroatië, zagen die dubbele vermelding nog jarenlang op prijskaartjes terugkeren, puur omdat klanten er prettig aan gewend waren geraakt. Misschien is dat uiteindelijk de beste uitkomst: niet omdat het moet, maar omdat het gewoon handig is.