Je pakt je koffers voor een paar maanden, opgelucht dat je Nederlandse simkaart gewoon meekan naar het buitenland. Gratis bellen en internetten in de EU, dat is toch geregeld sinds 2017? En dan, ergens rond de vierde maand, valt er ineens een sms binnen van je provider met een melding over toeslagen. Geen waarschuwing vooraf, geen uitleg bij het afsluiten van je abonnement. Wat is hier precies aan de hand?
Samenvatting
- De ‘viermaaandsregel’: wat gebeurt er werkelijk na vier maanden roaming?
- Je provider mag toeslagen rekenen, maar er zijn strenge Europese regels voor — ken je rechten
- Grenswerkers en expats hebben extra beschermingsregels: dit moet je weten voordat het te laat is
Roam like at home: de belofte én de grens
Als vakantieganger binnen de Europese Unie hoef je sinds 13 juni 2017 niet langer extra te betalen voor sms’en, bellen en internetten. De maatregel heet officieel “Roam Like at Home” en is een van de meest tastbare verworvenheden van de EU voor gewone consumenten. Voor de meeste Nederlanders werkt het systeem precies zoals beloofd: een weekje Spanje, een stedentrip naar Rome, zelfs een maand Griekenland, geen verrassing op de rekening.
Maar er zit een clausule in die veel mensen over het hoofd zien, en die precies op dat moment actief wordt wanneer je langer wegblijft. Het uitgangspunt van de EU is dat deze roamingregulering bedoeld is voor tijdelijk gebruik van je abonnement in de EU en niet om permanent roaming mogelijk te maken. Vier maanden is daarin de magische grens, of liever: het kantelpunt waarop je provider mag gaan tellen.
De viermaaandsregel: hoe werkt dat precies?
Om te controleren of u zich wel aan het beleid inzake redelijk gebruik houdt, mag uw provider uw roaminggedrag volgen over een periode van vier maanden. Dat klinkt redelijk, maar het gaat niet alleen om hoelang je weg bent. Het gaat om een combinatie van twee factoren tegelijk.
De controle bestaat uit een observatieperiode van minimaal vier maanden waarin een aanbieder zowel je netwerkaanwezigheid (meer dagen in buitenlandse netwerken dan in Nederland) als het roamingverbruik (meer verbruik in roaming dan thuis) beoordeelt. Woon je in Groningen maar werk je vier dagen per week in Duitsland? Dan loop je minder risico, omdat je telefoon regelmatig het Nederlandse netwerk raakt. Maar woon je vier maanden op Mallorca met je laptop en je Nederlandse simkaart, dan is de kans groot dat beide criteria tegelijk worden overschreden.
Je aanbieder kijkt altijd naar je aantal roamingdagen in de laatste vier maanden. Een dag telt als een roamingdag als je mobiele telefoon die dag alleen contact maakt met buitenlandse netwerken. Eén berichtje via het thuisnetwerk, doordat je even de grens overrijdt, telt al mee als een “thuisdag”. Wie echter maandenlang in Zuid-Europa zit, bouwt zo onvermijdelijk een overschot aan buitenlandse dagen op.
Wat dan volgt, heeft een vaste procedure. Bij een aanhoudend overwicht van roamen volgt eerst een waarschuwing; je krijgt vervolgens minimaal 14 dagen om je gebruikspatroon weer voornamelijk in Nederland te laten zijn. Pas daarna mag een toeslag worden opgelegd, en die moet binnen Europese maximumtarieven blijven. De maatregel is dus niet zonder meer een straf, er zit een herstelperiode in. Het probleem is dat veel mensen pas van die periode horen als die sms al binnen is.
Wat kost het je, en hoeveel mag dat maximaal zijn?
Als je de waarschuwing negeert of gewoon niet terugkeert naar Nederland, begint de toeslag te tikken. Bent u ook daarna meer in het buitenland dan thuis en blijft u daar meer dan thuis verbruiken, dan mag uw provider u een toeslag voor roaming aanrekenen. Die toeslagen mogen niet hoger zijn dan 0,019 euro per minuut voor uitgaande gesprekken en 1,30 euro per gigabyte aan gegevens in 2025. In 2027 daalt dit plafond verder naar 1 euro per GB (exclusief btw).
Heb je een onbeperkt databundel? Dan geldt er een extra laag. Houd er dan rekening mee dat je onbeperkte internet in het buitenland niet volledig onbeperkt is. Bij KPN krijg je met een Unlimited Data-abonnement maximaal 100 GB data per maand als je op reis bent binnen de EU. Met een Vodafone Red Unlimited abonnement is dit 50 GB per maand. Bij Odido kan je tot 75 GB per maand uit je bundel gebruiken.
Wat providers er zelf over zeggen, is ook verhelderend. We kunnen op alle producten (voice, sms en data) een toeslag rekenen, maar sommige providers hebben besloten dat alleen voor data te doen, dus niet voor voice en sms. : de regels geven providers speelruimte, en niet elke aanbieder gebruikt die op dezelfde manier.
Wat kan je doen als de toeslag onterecht voelt?
Je bent geen rechteloze consument. Bij een betwisting heb je recht op een deugdelijke onderbouwing: denk aan objectieve statistieken over je aanwezigheid en verbruik, de gehanteerde controleperiode en de toegepaste fair-useformule. Vraag om die gegevens als er een toeslag wordt gerekend en verifieer of de voorwaarden overeenstemmen met de Europese kaders.
Werk je in het buitenland maar woon je in Nederland? Dan is er een specifieke regeling die je beschermt. Werkt u in het ene EU-land en woont u in het andere, dan kunt u kiezen in welk land u een abonnement neemt en met de simkaart van dat land in het andere land roamen tegen thuistarief. Het beleid inzake redelijk gebruik geldt ook dan nog, maar elke dag waarop uw telefoon minstens eenmaal verbinding maakt met het netwerk van uw eigen provider, telt als een dag waarop u thuis bent. In de praktijk wordt ook gekeken naar een duurzame band met Nederland: wonen, werken, grensarbeid of studie zijn gebruikelijke bewijzen. Meestal volstaat een recente adres- of werkgeververklaring.
Kom je er niet uit met je provider, dan is de Autoriteit Consument & Markt (ACM) de aangewezen instantie. De ACM is een onderdeel van de toezichthouder Autoriteit Consument & Markt. Je melding helpt hen om te zien welke bedrijven zich niet aan de regels houden. De Geschillencommissie Telecommunicatiediensten behandelt bovendien concrete geschillen en heeft al meerdere uitspraken gedaan specifiek over de fair use policy bij EU-roaming.
De les die dit verhaal leert, is misschien niet zozeer dat de EU-roamingregels slecht zijn, ze zijn in vergelijking met tien jaar geleden een enorme vooruitgang. Het is eerder dat “gratis bellen en surfen in Europa” een halvewaarheid is geworden voor wie langer dan een paar weken buiten Nederland verblijft. Hoe lang ben jij van plan weg te blijven, en heeft je provider dat eigenlijk al berekend?
Sources : degeschillencommissie.nl | vergelijk-gratis.nl