Herinner je je de tijd dat je de achterkant van je Nokia gewoon eraf klikte en een verse batterij erin schoof? Die eenvoud verdween zo’n tien jaar geleden bijna geruisloos. Fabrikanten lieten ons wennen aan vastgelijmde accu’s, ondoordringbare behuizingen en reparatiekosten van honderd euro of meer. Brussel heeft daar nu genoeg van.
Vanaf februari 2027 dwingt de Europese Unie fabrikanten om terug te keren naar een ontwerp dat we jarenlang kwijt waren: de gemakkelijk vervangbare batterij. De wet heet officieel Verordening (EU) 2023/1542 inzake batterijen en accu’s, trad al in augustus 2023 in werking en wordt nu gefaseerd uitgerold. De kern is verrassend simpel, maar de gevolgen voor de hele sector zijn ingrijpend.
Samenvatting
- Brussel dwingt verwisselbare batterijen af, maar niet alle telefoons hoeven mee te doen
- Fabrikanten hebben ontdekt dat goede batterijen hen kunnen bevrijden van de nieuwe regel
- Jouw volgende telefoon wordt waarschijnlijk iets dikker, maar véél langer houdbaar
Wat de wet precies eist
Vanaf 18 februari 2027 moeten alle nieuwe smartphones en tablets in de EU voldoen aan de eis dat hun batterijen ‘verwijderbaar en vervangbaar’ zijn door de eindgebruiker. De batterij moet eenvoudig verwijderbaar zijn met ‘algemeen verkrijgbaar gereedschap’, denk daarbij aan een standaard schroevendraaier of zelfs zonder gereedschap. fabrikanten mogen geen speciaal gereedschap eisen, tenzij dit gratis wordt verstrekt, en mogen ook geen gepatenteerd gereedschap, thermische energie of oplosmiddelen eisen voor het verwijderen van de batterij.
Veel batterijen in smartphones zijn op dit moment met lijm bevestigd. Dat is niet meer toegestaan als deze regels in werking treden. Vervangende batterijen moeten bovendien minimaal vijf jaar na de laatste verkoop van het model beschikbaar blijven voor eindgebruikers, tegen een redelijke prijs. Dat laatste detail is misschien wel zo belangrijk als de batterij zelf: een recht op reparatie zonder beschikbare onderdelen is een lege belofte.
Er komt ook een digitale identiteitskaart voor elke accu. De EU introduceert een verplichte QR-code op de batterij. vanaf 2027 kun je deze scannen voor direct inzicht in de chemische samenstelling, de staat van de batterij en de verwachte levensduur. Dit maakt de tweedehandsmarkt voor smartphones een stuk betrouwbaarder.
De truc die fabrikanten achter de hand houden
Hier wordt het interessant. Want de wet bevat een uitweg die grote merken nauwlettend in de gaten houden. De wet stelt dat batterijen niet noodzakelijk eenvoudig verwijderbaar hoeven te zijn, zolang ze ‘voldoende goed’ functioneren. In de praktijk betekent dit dat een batterij die 80% van zijn capaciteit behoudt na 1.000 oplaadcycli als voldoende goed wordt beschouwd en dat het verplicht eenvoudig verwisselen niet vereist is. De enige extra eis is dat het apparaat minimaal een IP67-rating heeft.
Het lijkt er zelfs op dat Apple zich helemaal geen zorgen hoeft te maken: batterijen die na 1.000 laadcycli nog 80% van hun capaciteit behouden vallen niet onder de nieuwe regelgeving. Alle iPhones vanaf de iPhone 15 voldoen hieraan en vallen daarom buiten deze regelgeving. Dat klinkt als goed nieuws voor consumenten, totdat je beseft dat dit ook betekent dat de meeste toptoestellen de komende jaren gewoon vastgelijmd blijven, zolang de batterij maar goed genoeg presteert op papier.
Reparatierechtadvocaten noemen dit een gemiste kans: de richtlijnen stellen dat voor smartphones en tablets die onder de Ecodesign-verordening vallen, die verordening prevaleert boven de Batterijverordening, waardoor een belangrijke uitzondering op de vervangbaarheidseisen geldt voor apparaten die aan bepaalde vereisten voldoen voor batterijlevensduur en waterdichtheid. Of dit een bewuste politieke compromis was of lobbywerk van de industrie? Dat laat ik aan jouw oordeel over.
Wat er écht gaat veranderen voor jou
Door de jaren heen zijn bijna alle fabrikanten overgestapt van een ontwerp dat makkelijk te openen was, naar een gesloten ontwerp. Die trend werd gedreven door de wens naar dunnere telefoons en hogere waterbestendigheid. De afgelopen jaren was het juist een trend om smartphones steeds dunner te maken, en fabrikanten kunnen toestellen zo dun maken door de vastgelijmde batterij. Een omkeerbare beweging, zo blijkt nu: smartphones worden straks mogelijk iets dikker, maar daar krijg je wel iets belangrijks voor terug, een toestel dat langer meegaat en makkelijker te repareren is.
De batterij is vaak het eerste onderdeel dat slijt. Nu veel mensen hun telefoon na twee of drie jaar vervangen omdat de batterijduur flink daalt, stelt de nieuwe wet consumenten in staat om goedkoop een nieuwe batterij te plaatsen. Nu betaal je daar vaak meer dan honderd euro voor, dat wordt vanaf 2027 waarschijnlijk veel goedkoper.
Een bijkomend voordeel dat weinigen noemen: batterijen die permanent zijn vastgelijmd worden bij het shredderen vaak beschadigd, wat regelmatig leidt tot gevaarlijke branden in sorteerinstallaties. Een schone verwijdering verhoogt de veiligheid in het recyclingproces aanzienlijk. De milieubaten zijn dus niet alleen theoretisch.
De impact van deze Europese wet stopt trouwens niet aan de grens. Hoewel de verordening binnen de Europese Unie geldt, is het onwaarschijnlijk dat de impact beperkt blijft tot de regio. Fabrikanten vermijden doorgaans aparte hardwareontwerpen voor verschillende markten vanwege kosten en complexiteit van de toeleveringsketen. Als gevolg hiervan worden apparaten die zijn ontworpen om aan EU-eisen te voldoen vaak wereldwijd uitgerold. Een vergelijkbare verschuiving zagen we bij USB-C-laadpoorten: nadat de EU de standaard verplicht stelde, begonnen bedrijven die in alle markten te adopteren.
Eerlijkheid vereist een nuancering
Wie hoopt op de terugkeer van de Nokia 3310 met zijn kliksysteem, komt bedrogen uit. Het oude systeem van tien jaar geleden keert wellicht niet terug. Je zal dus niet gewoon met de hand de achterkant van je telefoon kunnen losmaken en de batterij eruit kunnen halen. Fabrikanten zullen innovatieve afdichtingen moeten ontwikkelen die zowel waterdicht zijn als eenvoudig te openen.
Een goed voorbeeld van wat wél mogelijk is, staat al in de schappen. De Fairphone laat zien hoe het kan: door een paar schroefjes los te maken met de meegeleverde schroevendraaier kun je bij de batterij, die je er gewoon met de hand kunt uithalen. Dat is geen raketwetenschap. Het is een ontwerpkeuze. En het is precies die keuze die Brussel voortaan verplicht wil stellen.
De wet vraagt de industrie dus niet om een onmogelijke sprong, maar om een andere prioritering. Decennialang kozen fabrikanten voor dunheid, strak design en gesloten ecosystemen. Vanaf 2027 telt er ook iets anders mee: de levensduur van het apparaat in jouw handen. Of consumenten bereid zijn iets meer dikte te accepteren in ruil voor een telefoon die vijf jaar probleemloos meegaat, dát wordt de echte markttest van deze wetgeving.
Sources : appletips.nl | gagadget.com