Je staat aan de gate. Je tas past prima in het bagagevakje, maar de grondstewardess stopt je en eist twintig euro voor het inscannen ervan. Herkenbaar? Voor miljoenen Europeanen is dit een vertrouwde vorm van luchthavenirritate. Het Europees Parlement wil daar nu definitief een einde aan maken, met een stemming die het luchtvaartlandschap grondig kan hertekenen.
Samenvatting
- Het Parlement wil dat reizigers twee stuks gratis handbagage mogen meenemen: één persoonlijk item én één stuk van max. 100 cm en 7 kg
- Lowcostmaatschappijen als Ryanair verdienen miljarden met toeslagen — dit voorstel raakt hun kernbusiness direct
- De onderhandelingen met de Raad kunnen nog jaren duren: je betaalt waarschijnlijk nog heel wat keer voor je handbagage voor dit werkelijkheid wordt
Wat het Europees Parlement precies heeft beslist
Op 24 juni 2025 stemde de Transportcommissie van het Europees Parlement voor een voorstel dat vliegtuigpassagiers het recht geeft om twee stuks handbagage gratis mee aan boord te nemen. Dat voorstel werd daarna bekrachtigd door het volledige Parlement: op woensdag 21 januari 2026 stelde het Europees Parlement zijn definitieve standpunt vast met 632 stemmen voor en slechts 15 tegen, bij negen onthoudingen.
Het Parlement wil dat passagiers het recht krijgen om gratis aan boord te nemen: één persoonlijk item (zoals een handtas, rugzak of laptop) én één klein stuk handbagage met een maximale afmeting van 100 centimeter (gecombineerde lengte, breedte en hoogte) en een gewicht van zeven kilogram. Concreet: de kleine rugzak onder je stoel én een fatsoenlijke trolley in het bagagevak, allebei zonder bijbetaling. Het persoonlijke item mag maximaal 40 x 30 x 15 centimeter meten.
Die grens van 100 centimeter klinkt royaal, maar is het niet per se. Bij de meeste luchtvaartmaatschappijen is een betalende handbagage nu doorgaans 55 x 40 x 20 centimeter met een maximaal gewicht van tien kilogram. De gratis trolley die het Parlement voorstelt is dus iets kleiner dan wat je nu, mét bijbetaling, mag meenemen.
Waarom dit meer is dan een bagageruzie
Achter deze stemming schuilt een fundamentele machtsstrijd tussen passagiersbelangen en de verdienmodellen van luchtvaartmaatschappijen, al jarenlang een heet politiek hangijzer. Sinds het Parlement in 2014 voorstellen deed voor de hervorming van passagiersrechten, staat de vooruitgang op dit dossier in de Raad al elf jaar stil. Dat zegt genoeg over de kracht van de lobbygroepen die zich hiertegen verzetten.
Vooral lowcostmaatschappijen voelen zich geviseerd, want zij verdienen een groot deel van hun inkomsten met extra diensten zoals priority boarding, zitplaatskeuze en betalende handbagage. De cijfers zijn indrukwekkend: Ryanairs financiële resultaten voor het jaar tot maart 2025 tonen dat de zogenaamde ancillary revenues, dus de inkomsten uit toeslagen inclusief handbagage, goed waren voor een derde van de totale omzet, namelijk 4,7 miljard euro op een totaal van 13,95 miljard euro. Gratis handbagage raakt het hart van dat model.
De Europese luchtvaartvereniging Airlines for Europe (A4E), waarvan onder anderen Air France-KLM, Lufthansa, Ryanair en EasyJet lid zijn, bekritiseerde het voorstel van de EU-politici fel en waarschuwt voor een inbreuk op de ondernemersvrijheid van luchtvaartmaatschappijen. Er bestaan ook vrees dat lowcostmaatschappijen de ticketprijzen zouden verhogen om de gederfde inkomsten uit toeslagen te compenseren. Of dat scenario uitkomt, is moeilijk te voorspellen, maar de vluchten naar Ibiza zullen niet noodzakelijk duurder worden: concurrentiedruk houdt prijzen doorgaans beter in toom dan regelgeving.
Een strijd die nog niet gestreden is
Hier komt de nuance die in veel berichtgeving ontbreekt: de stemming van het Europees Parlement verandert vandaag nog niets aan jouw boardingpass. Nu beide kanten een officieel standpunt hebben, volgen onderhandelingen tussen het Parlement en de Raad. Pas na een akkoord kunnen de regels daadwerkelijk veranderen. Tot die tijd blijven de huidige passagiersrechten gelden.
De kloof tussen beide kampen is breed. De Raad wil dat compensatie bij vertraging pas van toepassing is na vier tot zes uur vertraging, afhankelijk van de vluchtafstand. Het Parlement wil de bestaande drempel van drie uur behouden. Over handbagage zijn de EU-ministers al helemaal niet te spreken. Het verbod op handbagagekosten zal wellicht een heikel punt worden in de onderhandelingen. In de gezamenlijke onderhandelingspositie van de EU-vervoersministers wordt een dergelijk verbod niet gevraagd, ondanks steun van een handvol landen, waaronder Spanje.
Het standpunt van het Parlement wordt nu naar de Raad gestuurd. Als de Raad niet alle amendementen aanvaardt, wordt een bemiddelingscomité bijeengeroepen om een akkoord te bereiken over de definitieve vorm van het wetsvoorstel. Dat bemiddelingsproces kan maanden, zo niet jaren duren.
Wat dit betekent voor de Nederlandse reiziger
Momenteel verschilt de situatie sterk per maatschappij: bij Brussels Airlines mag handbagage 8 kilogram wegen, bij TUI fly tot 10 kilogram. Soms zit die inbegrepen in de ticketprijs, soms moet je bijbetalen, zeker bij lowcostmaatschappijen zoals Ryanair of Wizz Air. Die verschillen zorgen voor verwarring en frustratie, en passagiers die regelmatig met verschillende maatschappijen vliegen, kunnen vaak moeilijk bijhouden wat nu precies wel of niet is toegestaan.
Behalve de handbagage wil het Parlement nog meer voor reizigers regelen. Europarlementariërs willen ook de extra kosten afschaffen die reizigers soms moeten betalen voor het corrigeren van een naamfout op een ticket of voor het inchecken van een vlucht. Passagiers moeten ook het recht behouden om te kiezen tussen een digitale of papieren boardingpass. Voor wie weleens tien euro heeft neergeteld om een typfout in zijn eigen naam te laten corrigeren: ook dat zou verleden tijd zijn.
De vraag is nu hoe lang reizigers nog op die verandering moeten wachten. Met een Parlement dat met overweldigende meerderheid zijn standpunt verdedigt en een Raad die de industrie lijkt te ontzien, wordt het een politieke krachtmeting waarvan de uitkomst bepaalt of die ergernis aan de gate voorgoed verleden tijd is, of gewoon een nieuw hoofdstuk in een eindeloos Europees dossier.
Sources : businessam.be | brusselsenieuwe.nl