Twintig minuten. Zo lang duurde de vlucht van de reddingshelikopter die mij ophaalde van een steil wandelpad boven Ischgl, nadat ik met een verzwikte enkel niet meer op eigen kracht verder kon. In de rotorwind, terwijl het toestel wegdraaide richting het dal, voelde ik vooral opluchting. Die opluchting sloeg om in ongeloof toen ik weken later de rekening zag: bijna vierduizend euro voor een kwartier vliegen en wat eerste hulp op een bergpad.
Wie in Tirol wandelt, fietst of klimt, onderschat vaak hoe duur een reddingsactie in de bergen kan uitpakken. Een gebroken enkel of een verstuikte voet lijkt onschuldig, maar op een afgelegen pad betekent het al snel dat er geen andere optie is dan een helikopter. En die rekent per minuut.
Samenvatting
- Een helikopterredding in Tirol kost gemiddeld 3.500 tot 8.000 euro, en je zou verbaasd zijn wie daar voor opdraaien
- Nederlandse zorgverzekeringen dekken bergingskosten bij recreatieve ongelukken niet — maar er zijn alternatieven
- Met één goedkoop lidmaatschap kun je jezelf wereldwijd tegen dit soort kosten beschermen
Waarom een helikopter zo snel wordt ingezet
In Tirol gebeuren dit soort reddingen vaker dan je zou denken. Alleen al vorig jaar raakten in Tirol 6600 mensen gewond in alpien terrein. Omdat het vaak lastig is om via de grond bij het ongeval te komen en tijd cruciaal is, wordt daarbij regelmatig een helikopter ingezet. Logisch ook: een team te voet naar een geïsoleerd pad sturen kost uren, terwijl een helikopter binnen een kwartier ter plaatse kan zijn.
Het probleem zit hem niet in de beslissing om te vliegen, die is vaak volkomen terecht, maar in wat er daarna op je bordje komt. Er wordt per minuut afgerekend, vertelt Peter Paal, voorzitter van het Kuratorium für Alpine Sicherheit: een minuut kost ongeveer 85 euro. Dat betekent dat je al snel op een bedrag tot 8.000 euro per inzet uitkomt. Reken zelf maar uit wat twintig minuten vliegen, plus grondpersoneel, plus administratie, dan kost.
Andere bronnen bevestigen dat beeld, met wat variatie afhankelijk van de regio en de complexiteit van de redding. Gemiddeld kost een reddingsactie met de helikopter in Oostenrijk rond de 3.500 euro. Bij mij ging het dus niet eens om een extreem geval, gewoon een doorsnee middagje pech op een steil pad.
Wie betaalt dit eigenlijk?
Hier komt de klap. Veel Nederlanders gaan ervan uit dat hun basisverzekering of reisverzekering dit automatisch dekt. In Oostenrijk werkt dat anders dan je zou hopen. Juist bij vrijetijdsongevallen moeten de bergingskosten zelf gedragen worden, want de kosten van berging en vervoer tot het dal worden bij ongevallen tijdens sport en toerisme niet vergoed, zo staat expliciet in de Oostenrijkse sociale verzekeringswet. Een verstuikte enkel tijdens een vakantiewandeling valt niet onder een medische noodsituatie zoals een hartaanval, het is jouw eigen risico als recreant.
Vrijetijdssporters zijn via de ziektekostenverzekering niet gedekt, en zonder een aparte bergingskostenverzekering moeten getroffenen de helikopterinzet in de regel zelf betalen. Dat gold ook voor mij. Mijn Nederlandse zorgverzekering, hoe uitgebreid ook op papier, bleek voor dit soort bergreddingen simpelweg niet het juiste vangnet.
Wat wel kan helpen: lidmaatschap van een organisatie die dit soort kosten dekt. Bergingskosten krijg je via een passende verzekering, maar ook via een lidmaatschap, bijvoorbeeld bij de Alpenverein, de ÖAMTC of de Naturfreunde, geheel of gedeeltelijk vergoed. De Tiroolse bergreddingsdienst zelf biedt bovendien een eigen “Förderer”-lidmaatschap aan, waarmee je wereldwijd gedekt bent. Die verzekering geldt wereldwijd, met een verzekerd bedrag van 30.000 euro per persoon voor bergingskosten. Voor een paar tientjes per jaar dus een aanzienlijke geruststelling, achteraf gezien had ik daar beter even naar kunnen kijken voordat ik mijn wandelschoenen strikte.
Wat kost het als je geen verzekering hebt geregeld
Zonder dekking krijg je in Tirol een factuur op basis van de zwaarte van de inzet. Voor grotere operaties, waarbij een volledige lokale eenheid moet uitrukken, gelden vaste tarieven bovenop de vliegkosten. De Tiroolse bergreddingsdienst rekent tegenwoordig 1.020 euro in plaats van de vroegere 980 euro voor een grootschalige operatie. Een middelgrote operatie met minder inzet en personeel kost 508 euro in plaats van 480 euro. Dat zijn de administratieve basisbedragen van de bergreddingsdienst zelf, de helikoptervlucht komt daar nog los bovenop, gefactureerd door de vliegoperator.
Ter vergelijking: in Italiaanse berggebieden experimenteert men inmiddels met tarieven per vliegminuut om onnodige inzet te ontmoedigen. Ook in de provincie Trentino wil men klimmers laten betalen door 140 euro per minuut in rekening te brengen voor de tijd dat de helikopter gebruikt wordt. Die trend, kosten direct koppelen aan gedrag, zie je door heel de Alpen opduiken. Begrijpelijk ook, want de reddingsdiensten kampen zelf met stijgende kosten. Dit omvat lopende bedrijfskosten, kosten voor voertuigen en natuurlijk de kosten voor energie, aldus voorzitter Hochstaffl.
Interessant detail: niet elke redding wordt hetzelfde behandeld. Een redding door een traumahelikopter gebeurt alleen als je gewond bent, dat wordt gedaan door traumahelikopters en daarvoor moet jij als gewonde, of een andere schuldige, betalen. Wie zonder letsel simpelweg vastzit en de weg kwijt is, valt in een andere categorie, met soms een lager tarief, maar de kans dat je uit eigen zak betaalt blijft groot.
De les na twintig minuten in de lucht
Terugkijkend was mijn verstuikte enkel geen dramatisch verhaal. Wel een duur verhaal. Voor wie deze zomer of komende winter de Tiroolse bergen intrekt, geldt eigenlijk maar één advies: check vóór vertrek of je reisverzekering bergingskosten met helikopter dekt, en zo niet, overweeg een lidmaatschap bij een alpenvereniging of de lokale bergreddingsdienst. Het kost een habbekrats vergeleken met wat er anders op je afkomt.
Ik loop inmiddels weer probleemloos, de enkel is allang genezen. De vraag die blijft hangen is minder over botten en pezen, en meer over hoeveel vakantiegangers precies weten wat hen boven op die berg financieel te wachten staat, mocht het misgaan.
Sources : oostenrijktv.nl | fantastischoostenrijk.nl