Je zet je koptelefoon op, drukt op play en leunt achterover terwijl de haven langzaam kleiner wordt. Niets vermoedend, want je hebt toch gewoon je eigen muziek op je telefoon staan? Pas thuis, bij het openen van je telefoonrekening, snap je wat er écht gebeurde op het moment dat de kustlijn achter de horizon verdween: je toestel schakelde stilletjes over op een netwerk waarvan je het bestaan niet eens kende.
Wat de meeste reizigers niet weten, is dat een telefoon altijd naar het sterkste beschikbare signaal zoekt, ook op open water. De Europese roaming regels gelden alleen op het land en dus niet op internationale wateren. Een telefoon zoekt altijd naar een signaal. Op open zee kan het zijn dat je telefoon verbinding maakt met een satelliet via een lokale zendmast. Precies dat proces speelt zich af zodra de kust uit zicht raakt: je toestel geeft het zoeken naar een normale zendmast op en klikt aan op een compleet ander systeem.
Samenvatting
- Je telefoon schakelt automatisch over op een duur satellietnetwerk wanneer je meer dan 10 kilometer uit de kust bent
- Maritieme roaming kost tot 10 euro per MB en 4,25 euro per minuut bellen — ver buiten de EU-regels
- Gebruikers betaalden al 340 pond tot 2.700 dollar voor korte reizen waar ze niets actief mee deden
Waarom je telefoon plots overschakelt op satelliet
Aan land staan zendmasten dicht bij elkaar, soms maar een paar honderd meter uit elkaar in drukke gebieden. Op zee is dat onmogelijk. Ga je de zee op, dan heb je nog zo’n 10 kilometer bereik via zendmasten aan de kust. Daarna is bellen en internetten alleen nog mogelijk via de satelliet. Je telefoon zelf kan geen rechtstreekse satellietverbinding maken, dus springt hij over op een tussenstation. Veel veerboten en cruiseschepen hebben een eigen zendmast aan boord, die data en spraak verzendt en ontvangt via een satelliet. Zodra dat gebeurt, verandert de naam van je netwerk boven in beeld ineens in iets onbekends. Schakelt jouw telefoon over op zo’n zendmast? Dan krijg je niet meer ‘Simyo’ of ‘KPN NL’ maar bijvoorbeeld ‘Telenor’ bovenin beeld.
Grappig genoeg maakt het voor je portemonnee niet uit of je nog gewoon in Nederlandse, Britse of Deense wateren vaart. Hoewel je misschien nog op Nederlands, Brits of Deens grondgebied bent, geldt de ‘roam like at home’-regeling – waarbij bellen en internetten gewoon uit je Sim Only-bundel gaat in de hele EU – niet voor het maritieme netwerk. De grens die telt is niet die tussen landen, maar die tussen land en water.
De rekening die volgt: van tientallen tot duizenden euro’s
De tarieven voor dat maritieme netwerk liggen in een andere categorie dan je gewone bundel. Een Nederlandse provider hanteert bijvoorbeeld deze richtprijzen: bellen 4,25 euro per minuut, gebeld worden 1,75 euro per minuut, sms sturen 0,75 euro. Data 10,00 euro per MB. Tien euro voor één megabyte, dat is minder dan wat één simpel appje met een foto al kost.
Op forums lezen we hoe dit in de praktijk uitpakt. Iemand kreeg op de veerboot Oslo Kiel ook een gesprek van 54 euro voor 12 minuten. Een andere gebruiker vertelt dat hij vorige week met de Stena Line van Kiel naar Gotenburg gevaren, binnen Europa, waar mijn bundel geldt, en krijg nu een rekening van 60,50 voor 6 MB. Het patroon is steeds hetzelfde: mensen denken binnen de EU te blijven, en toch schiet de rekening omhoog.
In het buitenland zijn de verhalen soms nog schrijnender. Zo betaalde een man uit Yorkshire extra voor een roamingpakket, maar werd toch getroffen door een rekening van 340 pond nadat zijn telefoon verbinding maakte met het maritieme netwerk. En het kan nog gekker: een Amerikaanse vrouw betaalde voor het wifi-pakket van het schip én voor een internationaal roamingplan, en werd toch geconfronteerd met een rekening van 2.700 dollar. Internationale tarieven op cruiseschepen liggen in dezelfde orde van grootte: verwacht per-minuut tarieven voor gesprekken tussen 3 en 7 dollar, sms-berichten van 0,50 tot 1 dollar, en datatarieven tot wel 15 tot 25 dollar per megabyte.
Wat deze verhalen gemeen hebben, is dat de gebruiker vaak niets deed. Geen filmpje gestreamd, geen video-oproep gepleegd, gewoon een app die op de achtergrond bleef updaten of muziek die af en toe metadata ophaalde. Dat is precies het venijn van maritieme roaming: het gebeurt zonder dat je actief iets doet.
Zo voorkom je dat de kust je duur komt te staan
Providers zijn wettelijk verplicht om je te waarschuwen, maar die waarschuwing komt via sms en kan te laat aankomen. Bovendien stuurt je provider je een sms om te laten weten dat je op een satellietnetwerk zit en wat de kosten daarvan zijn. Het probleem is dat die sms soms pas binnenkomt nadat je al kosten hebt gemaakt, zeker als je automatische achtergrondverversing aan hebt staan.
De meest betrouwbare oplossing is ouderwets simpel: zet je telefoon in vliegtuigmodus zodra het schip vertrekt. Dat voorkomt elke onbedoelde verbinding, zowel voor bellen als voor data. Wil je toch bereikbaar blijven, dan kun je specifiek de dataroaming uitschakelen in je instellingen en alleen gesprekken toestaan, zodat je toestel niet stiekem verbinding zoekt met het satellietnetwerk voor internet. Veel rederijen bieden ook een eigen wifi-netwerk aan boord aan waarvoor je een pakket kunt kopen, vaak voordeliger als je dat vooraf boekt in plaats van tijdens de overtocht.
Handig om te weten: als je toch per ongeluk in de problemen komt, bestaat er een Europese beschermingslimiet die de schade beperkt. De meeste providers hebben standaard een beschermingslimiet van 60,50 euro (Europese regelgeving). Maar je kunt deze ook verlagen naar 0. Het is de moeite waard om die instelling na te lopen voordat je aan boord gaat, want achteraf bellen naar de klantenservice levert zelden coulance op.
De volgende keer dat je aan boord van een veerboot stapt voor die korte oversteek naar Engeland of Scandinavië, denk dan niet alleen aan je koffer en je reisdocumenten. Check ook even je instellingen. Want die paar seconden moeite tegen de tijd dat de kust uit zicht verdwijnt, kunnen het verschil maken tussen een onbezorgde reis en een verrassing die je liever niet had willen ontdekken.
Sources : simyo.nl | maxvakantieman.nl