Heb je ooit een pot honing in de supermarkt vastgehouden, de achterkant gelezen en gedacht: maar waar komt dit eigenlijk vandaan? Vier kleine woordjes, “EU- en niet-EU-mengsel”, waren jarenlang het enige antwoord dat een producent wettelijk verplicht was te geven. Vanaf 14 juni 2026 is dat voorbij.
Samenvatting
- Het mysterieuze ‘EU-mengsel’-etiket verdwijnt volledig in juni 2026
- Producenten moeten voortaan elke herkomstland EN het percentage ervan onthullen
- Dit beschermt lokale imkers, maar gaat echt controleren blijft lastig
Een etiket dat meer verborg dan het toonde
Tot voor kort autoriseerden de meeste EU-lidstaten producenten en bottelaars om op etiketten een vage, generieke vermelding te zetten zoals “mengsel van honing uit EU- en niet-EU-landen.” Klinkt neutraal, bijna geruststellend. Maar in de praktijk betekende het dat je als consument geen enkel idee had of de honing in jouw ontbijtkopje afkomstig was uit Nederland, China, Oekraïne of Argentinië, laat staan in welke verhoudingen.
Die ondoorzichtigheid was een zegen voor industriële importeurs die honing van lage kwaliteit, soms twijfelachtige herkomst, konden inkopen zonder dat consumenten daar iets van merkten. Zulke praktijken bedrogen niet alleen de consument, maar ondermijnden ook het bestaan van imkers en producenten die zich wél aan de kwaliteitsnormen hielden. Europese imkers trokken al jaren aan de bel, en dat was niet zonder reden.
Uit onderzoek van de Europese Commissie (2021-2022) bleek dat 46% van de geïmporteerde honing aan de Europese grenzen niet voldeed aan de regels. Honing wordt op grote schaal aangelengd met goedkope suikerstroop, gemaakt van rijst of bieten, en vooral partijen uit China en Turkije bleken structureel frauduleus. Honing is, na olijfolie, een van de meest vervangen levensmiddelen op de wereldmarkt. Dat de sector zo lang kon opereren achter een wazig etiketje, is eigenlijk verbazingwekkend.
Wat verandert er concreet vanaf 14 juni 2026
Op 14 juni 2026 wordt het definitief anders: de vernieuwde Europese Ontbijtrichtlijnen maken een einde aan het etiket “gemengde honing uit EU- en niet-EU-landen.” Voortaan moeten op honingmengsels de exacte herkomstlanden en hun percentages in aflopende volgorde op de pot staan. Concreet ziet een pot mengelhoning er straks dus zo uit: 45% China, 30% Oekraïne, 25% Argentinië. Transparant, specifiek, niet voor meerdere uitleg vatbaar.
Het land of de landen van oorsprong moet in aflopende volgorde worden aangegeven, en het percentage van elke oorsprong in het geval van mengsels moet worden vermeld, met een tolerantie van 5% voor elk afzonderlijk deel binnen het mengsel, berekend op basis van de traceerbaarheidsdocumentatie. Die 5% marge klinkt als een kleine speling, maar is bewust ingebouwd: in de praktijk varieert de samenstelling van partijen licht, afhankelijk van het oogstseizoen.
Voor mengsels met veel verschillende landen gelden aangepaste regels. Voor mengsels van honing uit meer dan vier verschillende landen van herkomst kunnen lidstaten de informatie opgeven voor slechts de vier grootste delen, op voorwaarde dat deze gezamenlijk meer dan 50% van het totaal uitmaken. De andere landen van oorsprong moeten daarna in aflopende volgorde worden aangeduid. Voor verpakkingen met een nettohoeveelheid van minder dan 30 gram mogen de namen van de landen worden vervangen door ISO-codes van twee letters. Een kleine uitzondering voor reispotjes en minimonsters, maar geen vrijbrief voor grotere verpakkingen.
Met Wijzigingsrichtlijn (EU) 2024/1438 worden strengere regels ingevoerd met betrekking tot het traceren en etiketteren van de oorsprong van honing en samenstellingscriteria. De administratie van producenten moet aantonen hoeveel honing uit welk land afkomstig is. Dat is meer dan alleen een nieuw etiketje plakken; het vraagt een volledig traceerbaarheidssysteem van de bottelaar, per partij bijgehouden.
Een overwinning, maar met een kanttekening
Voor lokale imkers en bewuste consumenten voelt deze regelgeving als een overwinning. De maatregel beschermt lokale imkers beter tegen oneerlijke concurrentie van goedkope geïmporteerde honing, versterkt het vertrouwen van consumenten in lokale honing en draagt bij aan de duurzaamheid van de sector. Alleen al zeven EU-lidstaten, waaronder Nederland en Frankrijk, pasten deze transparantie al eerder toe. De nieuwe Europese richtlijn trekt nu de rest van het continent gelijk.
Toch is er een addertje onder het gras. Hoewel de etiketteringsplicht al in juni 2026 van kracht wordt, hoeven de geharmoniseerde analysemethoden en het traceerbaarheidssysteem pas tussen 2028 en 2030 gereed te zijn. De daadwerkelijke controle-infrastructuur loopt daardoor de komende jaren flink achter op de nieuwe etiketregelgeving.
In een laboratorium is via pollenanalyse en NMR-scans tegenwoordig beter vast te stellen of honing is versneden met suikersiroop en uit welke wereldregio een honing afkomstig lijkt. Wat veel lastiger blijft, is juridisch hard bewijs van de exacte samenstelling van complexe blends. Een fabriek die beweert dat haar mengeling voor 40% uit Spanje komt, is op dit moment moeilijk te weerleggen. De eerlijkheid van het nieuwe systeem staat of valt dus voorlopig nog grotendeels met de eerlijkheid van de producent zelf.
Wat betekent dit voor jou als consument?
Praktisch gezien krijg je vanaf medio 2026 een stuk meer informatie op de pot. Elk pot honing die een mengsel van verschillende herkomsten bevat, moet voortaan in het hoofdgezichtsveld van het etiket alle landen van oogst tonen, gerangschikt in aflopende volgorde op gewicht, samen met het exacte percentage dat elk land vertegenwoordigt in het mengsel. Je hoeft geen expert te zijn om te zien of de honing voor het grootste deel uit China of uit Oost-Europa afkomstig is.
Producten die vóór 14 juni 2026 op de markt zijn gebracht of geëtiketteerd, mogen nog worden verkocht totdat de voorraad op is. Het kan dus zijn dat je in de komende maanden nog potten met het oude “EU-mengsel”-etiket in de winkelrekken tegenkomt. Dat is geen illegale situatie, maar wel een aflopen tijdperk.
De vraag die overblijft: gaat dit ook echt werken? Transparantie op papier is één ding. De echte test is of toezichthouders de middelen en analysemethodes krijgen om de nieuwe etiketten te controleren, en of consumenten de informatie ook gaan gebruiken bij hun aankoopkeuze. Want een etiket met “45% China” is alleen zinvol als de koper begrijpt wat dat zegt over kwaliteit, restanten van bestrijdingsmiddelen en productieomstandigheden. Dáár ligt nog werk.
Sources : foodtec.be | news.economie.fgov.be