Je hebt de app gecheckt, de kentekenplaat ingevoerd, en het scherm toont een geruststellend groen vinkje: toegang tot de lage-emissiezone van Antwerpen, geen probleem. Toch valt enkele weken later een envelop met een boete van 150 euro op de deurmat. Niet omdat de auto te vervuilend was, maar omdat één simpele administratieve stap werd overgeslagen: de verplichte registratie. Precies dat scenario overkomt op dit moment massaal Franse automobilisten die Antwerpen binnenrijden, en de cijfers zijn behoorlijk schokkend.
Samenvatting
- Meer dan 40% van Franse bestuurders krijgt een boete in Antwerpen, terwijl slechts 0,1% van Belgen dit overkomt
- Een groen vinkje in de app betekent niet dat je mag rijden – er is één extra stap die bijna niemand kent
- De oplossing kost niets en duurt minuten, maar veel automobilisten vinden het formulier pas als de boete al in de bus valt
Een schone auto is niet genoeg
Het klinkt tegenstrijdig, maar in Antwerpen kun je een boete krijgen voor een auto die perfect voldoet aan alle milieunormen. De reden zit in de manier waarop de stad haar lage-emissiezone controleert. De stad kan niet zien met welke auto iemand uit Frankrijk aankomt en of die aan de normen voldoet, dus wie met een Franse wagen komt, moet zich vooraf registreren. Doe je dat niet, dan volgt automatisch een boete, ook al reed je in de schoonste elektrische auto die er bestaat.
Dat komt doordat Antwerpen, in tegenstelling tot wat veel buitenlandse chauffeurs denken, geen toegang heeft tot buitenlandse kentekenregisters. Voor Nederlandse auto’s is dat probleem opgelost: veel van die auto’s hebben wel degelijk toegang tot de LEZ, maar de bestuurders vergeten zich te registreren, terwijl de stad wel toegang heeft tot de Nederlandse database, dus die inwoners moeten zich niet registreren. Voor Franse nummerplaten bestaat die koppeling niet. Een Crit’Air-vignet, hoe bekend ook in Frankrijk zelf, telt in Antwerpen voor niets. Een fysieke sticker zoals een Umweltplakette of Crit’air is geen bewijs dat je voertuig toegang heeft tot de LEZ. Zonder online registratie op de Antwerpse website, blijft je kenteken voor het systeem gewoon een onbekende, potentieel verboden auto.
Vier op de tien Fransen krijgen een tik
De omvang van het probleem is groter dan je zou verwachten. Meer dan 40 procent van de Franse bestuurders die vorig jaar de Antwerpse lage-emissiezone binnenreden, kreeg daarvoor een boete, terwijl dat bij Belgen slechts 0,1 procent is en bij Nederlanders 0,5 procent. Dat verschil is enorm, en het heeft dus niets te maken met de staat van Franse auto’s. Het gaat vrijwel uitsluitend om die ene vergeten stap.
Schepen voor Leefmilieu Karim Bachar bevestigt dat het gros van die Franse chauffeurs eigenlijk gewoon welkom is in de stad. “Vanuit Frankrijk moet je je wagen nog registreren als je binnenrijdt, maar dat wordt vaak vergeten”, zegt Karim Bachar (Vooruit), schepen voor Leefmilieu. Het is dus geen kwestie van roetfilters of Euronormen, maar van een formulier dat niemand kende of eraan dacht in te vullen voor het weekendje shoppen of de zakelijke afspraak in de Meir-buurt.
Financieel loopt dat flink op voor de stadskas. De stad Antwerpen schrijft elk jaar miljoenen aan boetes uit voor bestuurders die met een te vervuilende auto de LEZ binnenrijden, en voor alleen al Belgische, Nederlandse en Franse nummerplaten moet er bijna 7,3 miljoen euro aan boetes betaald worden. Bijna 4,5 miljoen euro daarvan werd tot nu toe geïnd. Een fors bedrag, en een fors deel daarvan komt dus voort uit vergeetachtigheid in plaats van vervuiling.
Hoe je die 150 euro vermijdt
Het goede nieuws: de oplossing kost niets en duurt maar een paar minuten. Voertuigen die aan de toelatingsvoorwaarden voldoen, moeten éénmalig geregistreerd zijn als ze de lage-emissiezone willen binnenrijden, en na registratie kan je kosteloos de LEZ in- en uitrijden. Die registratie hoeft dus niet elke keer opnieuw, één keer is genoeg, en daarna geldt hij voor toekomstige bezoeken. De registratie moet gebeuren uiterlijk de dag nadat je voor het eerst een lage-emissiezone bent binnengereden, en is geldig voor alle lage-emissiezones in Vlaanderen, dus ook meteen voor Gent.
Ben je die stap toch vergeten en ligt de boete al in de bus? Ook dan is niet alles verloren. Iemand uit Frankrijk die een boete krijgt, kan zich achteraf nog registreren en de boete vermijden. Wacht dus niet af tot het bezwaarformulier verloopt, maar handel meteen: controleer of je in aanmerking komt voor een laattijdige registratie en registreer je voertuig. Wie liever meteen zekerheid heeft, checkt vooraf op de officiële site van Slim naar Antwerpen of Stad Gent of het voertuig sowieso toegang heeft, en registreert bij twijfel meteen mee.
Voor wie met een écht verouderde, niet-toegelaten diesel of benzine de stad in moet, bestaat er nog een tussenweg. Rijd je met een voertuig dat de milieunormen van Antwerpen of Brussel niet haalt? Koop dan vooraf een dagpas, wat tot acht keer per jaar kan. Let wel op waar je die koopt, want een dagpas moet je enkel op de officiële websites kopen, dagpassen aangeboden op andere websites zijn niet geldig.
Wat dit verhaal vooral blootlegt, is hoe onhandig Europese steden nog met elkaar communiceren als het op kentekens aankomt. Nederland deelt zijn data probleemloos met Antwerpen, Frankrijk (nog) niet, en de automobilist betaalt daar het gelag voor. Zolang die digitale koppeling er niet is, blijft die ene minuut op de website van de stad het verschil tussen een gratis ritje en een boete van 150 euro. De vraag is niet zozeer of je auto schoon genoeg is voor Antwerpen, maar of jij eraan denkt om dat ook even door te geven.