Stel je koopt over anderhalf jaar een tweedehands auto van 15.000 euro bij een garagebedrijf en wilt gewoon cash afrekenen, zoals je gewend bent. Dat kan dan niet meer. Vanaf 10 juli 2027 geldt in de hele Europese Unie een harde grens van 10.000 euro voor contante betalingen aan bedrijven, en de aanschaf van een auto bij een handelaar valt daar gewoon onder.
De regel komt niet uit de lucht vallen. Al in 2024 stemde het Europees Parlement in met een nieuwe antiwitwasverordening, officieel Regulation (EU) 2024/1624 van het Europees Parlement en de Raad over de preventie van het gebruik van het financiële systeem voor witwassen of terrorismefinanciering. Die wet moet witwassen via cashbetalingen bemoeilijken, want volgens de Europese Commissie blijft contant geld nog altijd de meest geliefde optie voor criminelen om geld wit te wassen, omdat contante betalingen volledig anoniem zijn en daardoor vrijwel onmogelijk te herleiden tot een criminele daad. Europol onderschrijft dat beeld: uit onderzoek van Europol blijkt dat 70 procent van de criminele netwerken die in de EU actief zijn, gebruikmaakt van witwassen om hun activiteiten te financieren, en daarbij geldt “Cash is still king”.
Samenvatting
- Een nieuwe EU-wet stelt vanaf 2027 strikte grenzen aan contante betalingen — maar het is ingewikkelder dan de sensatiekoppen doen voorkomen
- Nederland loopt al voorop met een eigen, nog strengere regel van 3.000 euro die sinds januari 2026 geldt
- Het verschil tussen het kopen bij een dealer en van een particulier bepaalt straks alles — ontdek wat wel en niet mag
Wat verandert er precies vanaf 2027?
De kern van de nieuwe wet is simpel te formuleren, ook al schuilt de duivel in de details. Volgens artikel 80 van de verordening zal het vanaf 10 juli 2027 alleen mogelijk zijn om cashbetalingen te accepteren of te doen tot 10.000 euro, of het equivalente bedrag in nationale valuta. Daarboven moet je dus digitaal betalen, via pin, overschrijving of een andere traceerbare methode. Lidstaten mogen zelf een lagere grens instellen, maar nooit hoger dan die Europese bovengrens.
Belangrijk detail: het gaat om gelinkte transacties. Wie denkt slim te zijn door een aankoop van 12.000 euro op te knippen in drie keer 4.000 euro contant, ontloopt de regel niet. Zulke samengestelde betalingen worden gewoon als één geheel beschouwd en vallen dus alsnog onder het verbod. Handig voor toezichthouders, vervelend voor wie op die manier probeert te schuiven met geld.
Naast de cashlimiet komt er ook een nieuwe Europese toezichthouder. Het gaat gepaard met strengere klantidentificatie-eisen voor incidentele contante transacties en de oprichting van de nieuwe EU Anti-Money Laundering Authority (AMLA), gevestigd in Frankfurt. Die instantie moet de nationale toezichthouders in de 27 lidstaten gaan coördineren, iets wat tot nu toe vooral versnipperd verliep.
De tweedehands auto: cash of niet cash?
Hier wringt de schoen, want op sociale media doen allerlei overdreven versies van het verhaal de ronde. Sommige claims suggereren dat iedere euro boven de 10.000 euro straks illegaal wordt, of dat het kopen van een auto met contant geld simpelweg strafbaar wordt. Dat klopt niet helemaal. Fact-checkers wezen erop dat de verordening expliciet bedoeld is voor de regulering van de bedrijfseconomie, en de limiet dus niet van toepassing mag zijn op betalingen tussen natuurlijke personen die niet beroepsmatig handelen.
Wat betekent dat concreet voor jouw tweedehands auto? Koop je een auto van meer dan 10.000 euro bij een professionele dealer, dan mag er niet in contanten worden betaald. Koop je diezelfde auto van je buurvrouw, dan mag je wel gewoon een koffer bankbiljetten overhandigen, als de nationale wetgeving dat toelaat. Een auto van minder dan 10.000 euro mag ook bij de dealer met cash worden afgerekend. Het onderscheid tussen dealer en particulier is dus allesbepalend, en dat is precies het punt dat in de titel van dit soort verhalen nogal eens onder de mat wordt geveegd.
Ook los van auto’s zijn er duidelijke kaders. De regel raakt juweliers, autodealers en handelaren in edelmetalen, terwijl transacties tussen particulieren niet onder het verbod vallen. En de Europese Commissie benadrukt tegelijk dat toegang tot contant geld een recht is en blijft voor iedereen in de EU. Cash verdwijnt dus allerminst, alleen grote zakelijke transacties verschuiven richting het digitale betalingsverkeer.
Nederland loopt al voorop, met een strengere eigen grens
Wat de meeste Nederlanders zich misschien niet realiseren: onze eigen regering wacht niet op Brussel. Sinds 1 januari 2026 geldt in Nederland al een verbod op contante betalingen vanaf 3.000 euro voor goederen, dus fors strenger dan de Europese bovengrens van 10.000 euro die pas in 2027 ingaat. Die keuze is geen toeval. De grens van 3.000 euro is gekozen op basis van wat in de landen om ons heen is vastgesteld, om te voorkomen dat criminelen geld in omringende landen of juist in Nederland proberen wit te wassen.
Ons omringende landen lopen behoorlijk uiteen in hun aanpak. In Spanje en Frankrijk geldt al een strenge limiet van 1.000 euro op betalingen met cash, terwijl er in Duitsland en Oostenrijk tot nu toe helemaal geen limiet is. Griekenland is met een maximum van 1.000 euro zelfs het strengste land van de Unie. Die lappendeken aan regels is precies wat Brussel met de nieuwe wet wil gladstrijken, al blijft er ruimte voor landen om eigen keuzes te maken zolang ze onder de Europese grens van 10.000 euro blijven.
Voor gewone consumenten verandert er in de praktijk weinig aan het dagelijks boodschappen doen. Per 1 januari 2026 zijn in Nederland contante betalingen boven 3.000 euro verboden, en dat verbod geldt onder andere op contante betalingen in winkels. Alledaagse aankopen, van je weekboodschappen tot een nieuwe fiets, blijven gewoon contant te betalen. Pas bij grote uitgaven zoals een auto, een boot of dure sieraden komt de grens in beeld.
Wat betekent dit voor jou, en waar wringt het nog?
De weerstand tegen deze maatregelen is niet overal even groot, maar in sommige lidstaten leeft duidelijk onvrede. In Polen bijvoorbeeld, waar cash nog stevig verankerd zit in de dagelijkse gewoontes, groeit het wantrouwen tegen wat velen zien als een inperking van financiële vrijheid. Volgens een Poolse peiling betaalt 59 procent het liefst met cash uit gewoonte, zegt 47,5 procent dat je met contant geld makkelijker je uitgaven onder controle houdt, en vindt 39 procent digitale betalingen simpelweg niet prettig. Dat soort cijfers laat zien dat de discussie over witwassen gaat. Ook over vertrouwen in banken en technologie.
Persoonlijk denk ik dat de kern van de wet, het lastiger maken om grote sommen crimineel geld anoniem weg te sluizen, verstandig is. Maar de uitvoering vraagt om heldere communicatie, want juist verwarring over wat wel en niet mag (zoals bij die tweedehands auto) voedt wantrouwen dat niet nodig is. Wie de komende jaren een grote aankoop overweegt, doet er goed aan om vooraf te checken of de verkoper een bedrijf is of een particulier, en welke nationale limiet in dat land geldt. Want die twee vragen bepalen straks, meer dan ooit, of je koffer met bankbiljetten welkom is of niet.
Sources : geinrapers.nl | schipperaccountants.nl