Stel je voor: je wilt online een sporthorloge kopen, maar je gebruikt een schermlezer omdat je slechtziend bent. Je komt op de webshop terecht, klikt je een weg door het menu, en stuit op een doodlopend formulier dat simpelweg niet werkt met jouw hulpmiddel. Geen aankoop. Geen service. Buitengesloten. Dit dagelijkse scenario is precies wat de European Accessibility Act (EAA) wil aanpakken. En de deadline? Die verstreek al — op 28 juni 2025.
Samenvatting
- De EAA deadline is al verstreken, maar 4,3 miljoen Nederlanders met een beperking kunnen nog steeds niet gewoon online winkelen
- Grote webshops scoren schockend laag op toegankelijkheidstesten — zelfs de beste haalt maar een onvoldoende
- De ACM kan nu boetes tot €100.000 uitdelen, maar het reputatieschade-effect kan veel kostbaarder uitvallen
Een wet die al van kracht is
Sinds 28 juni 2025 is digitale toegankelijkheid niet langer iets om later nog eens op te pakken. De European Accessibility Act is inmiddels in werking getreden. In Nederland is dit vertaald naar de Implementatiewet toegankelijkheidsvoorschriften producten en diensten. Concreet betekent dit dat een groot deel van het Nederlandse bedrijfsleven nu wettelijk verplicht is om hun digitale kanalen open te stellen voor iedereen, inclusief mensen met een visuele, auditieve, motorische of cognitieve beperking.
Tot nu toe golden de toegankelijkheidseisen alleen voor (semi-)overheidswebsites. Met de implementatie van de EAA worden deze eisen uitgebreid naar commerciële sectoren zoals webshops, bankdiensten en vervoerdiensten. Een historische verschuiving: wat jarenlang een kwestie was voor overheidsportalen, is nu de norm voor elk groot online winkelbedrijf in Nederland.
De omvang van het probleem is moeilijk te onderschatten. In Nederland hebben 4,3 miljoen mensen een beperking. Nederlandse webshops missen naar schatting minimaal €4,2 miljard aan omzet per jaar, doordat mensen met een beperking hun aankopen niet kunnen voltooien. Dat is geen abstract getal, het gaat om klanten die simpelweg afhaken omdat een bestelknop niet met een toetsenbord te bereiken is, of omdat een afbeelding geen beschrijvende tekst heeft.
Bijna geen enkele Nederlandse site haalt de lat
Uit een analyse van meer dan 300 Nederlandse websites blijkt dat bijna geen enkele webshop volledig voldoet aan de richtlijnen voor digitale toegankelijkheid. De resultaten liegen er niet om. Zo scoren grote webshops als Coolblue 54 procent toegankelijkheid, HelloFresh 45 procent en HEMA slechts 34 procent. Geen enkele van de onderzochte namen zit in de buurt van een voldoende.
Bij meer dan de helft van de grote webwinkels kan helemaal geen of heel moeilijk een bestelling worden gedaan door een bezoeker met een visuele beperking. En bij slechts een paar webshops wordt rekening gehouden met bezoekers met een lichamelijke beperking. De meest voorkomende gebreken zijn technisch gezien ook de meest basale: de meeste WCAG-fouten zitten in kleurcontrast, ontbrekende labels en alt-teksten, aanpassingen van een paar uur tot enkele dagen werk, niet van een volledige herbouw.
Wat precies wordt vereist, valt samen te vatten in vier principes. De vier basisprincipes van WCAG zijn waarneembaar, bruikbaar, begrijpelijk en robuust, de ruggengraat van digitale toegankelijkheid. Praktisch vertaald: kan iemand jouw webshop navigeren zonder muis? Werkt jouw bestelproces met een schermlezer? Zijn je video’s ondertiteld? De wet geldt voor websites, apps, online klantenservices, betaalprocessen en zelfs digitale documenten.
Voor wie geldt het, en wie is vrijgesteld?
Niet elk Nederlands bedrijf hoeft in paniek te raken. Je bent micro-onderneming als je minder dan 10 werknemers hebt én je jaaromzet of je jaarlijks balanstotaal niet boven de €2 miljoen uitkomt. Voor die categorie geldt een vrijstelling. In de EAA wordt beschreven dat ook e-commerce bedrijven en webshops, in de breedste zin van het woord, onder de nieuwe wetgeving vallen. Voor alle anderen is naleving geen keuze meer.
Bestaande webshops die vóór 28 juni 2025 al live stonden, bevinden zich in een grijs gebied. Ze krijgen een grace period: ze hoeven nog niet meteen volledig te voldoen, zolang er geen ingrijpende herbouw of vernieuwing plaatsvindt. Bij een grote update, zoals een redesign, migratie naar een nieuw platform of fundamentele wijziging van structuur — vervalt die grace period. Dan moet de webshop alsnog volledig voldoen aan de wetgeving. Wie dus een complete site-verbouwing plant, kan er niet meer omheen.
De EAA geldt voor zowel websites als mobiele apps en andere digitale diensten. Als jouw organisatie onder de wet valt, gelden de eisen voor al je digitale kanalen. Een aparte toegankelijkheidsverklaring voor je app is dan ook verplicht, net als voor je website.
Handhaving en de zakelijke kant van toegankelijkheid
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) is aangewezen als toezichthouder op de naleving van de toegankelijkheidswetgeving in Nederland. De ACM ziet erop toe dat aanbieders van digitale diensten, waaronder webshops, hun websites en apps toegankelijk maken. De ACM heeft de bevoegdheid om handhavend op te treden wanneer blijkt dat een webshop niet voldoet aan de wettelijke eisen. Boetes kunnen oplopen tot €100.000 per overtreding.
Belangrijker dan de boete is het reputatie-effect: een rechtszaak of negatieve publiciteit rondom toegankelijkheid kost vaak meer aan verloren omzet en goodwill dan de sanctie zelf. Maar er is ook een positieve kant aan dit verhaal. Ongeveer één op de drie Nederlanders heeft een vorm van beperking. Door jouw webshop toegankelijk te maken, mis je geen enkele potentiële klant. Een toegankelijke webshop leidt tot een betere gebruikerservaring, hogere conversies en een betere SEO-ranking.
De EAA dwingt Nederlandse webshops tot iets wat eigenlijk al lang vanzelfsprekend had moeten zijn: nadenken over wie je buitensluit met jouw ontwerp. Wie nu een toegankelijkheidsscan laat uitvoeren, de navigatie op orde brengt en alt-teksten toevoegt, lost niet alleen een juridisch probleem op. Die bouwt ook aan een webshop die beter werkt, voor iedereen. De vraag is niet of je hieraan moet voldoen, maar hoe snel je de achterstand wegwerkt voor de ACM bij jou aanklopt.
Sources : traffic-builders.com | juridischadviesvoorbedrijven.nl