Je staat bij de receptie van je Romeinse hotel, koffer al ingepakt, en dan komt er nog een eindbonnetje. Zes, zeven, misschien wel tien euro extra. Per persoon. Per nacht. De tassa di soggiorno — de toeristenbelasting, die je nergens terugzag tijdens het boeken. Wat veel reizigers op dat moment niet weten: een halfuurtje rijden buiten de stadsgrenzen betalen andere toeristen gewoon nul euro. Hoe dat kan, en wat je er de volgende keer aan kunt doen.
Samenvatting
- Rome heft steeds hogere toeristenbelastingen, tot 10 euro per nacht per persoon in 5-sterrenhotels
- 80% van de Italiaanse gemeenten die belasting mogen heffen, doen dat gewoon niet
- Agriturismo’s en B&B’s op het platteland rekenen vaak nul euro, terwijl het centrum flink afrekent
Rome rekent flink, maar niet iedereen doet dat
De toeristenbelasting in Italië werkt niet zoals in Nederland, waar vrijwel elke gemeente een tarief heeft dat netjes in de boeking zit. Door de autonomie van de regio’s en steden wordt de heffing niet landelijk ingevoerd, en het kan zijn dat je in het ene hotel wel, en in het andere hotel 500 meter verder geen tassa di soggiorno hoeft te betalen. De chaos is dus structureel, en in Rome voel je dat het hardst in je portemonnee.
In Rome varieert de toeristenbelasting afhankelijk van het type accommodatie en de sterrenclassificatie. Vanaf 2025 betalen gasten die in 5-sterrenhotels verblijven 10 euro per persoon per nacht, terwijl gasten die in 4-sterrenhotels verblijven 7,50 euro betalen. Voor een stel dat vijf nachten in een viersterrenhotel in het centrum zit, loopt dat op tot 75 euro puur aan belasting. Geld dat je niet terugziet in je hotelkamer.
De verklaring voor die stijging zit deels in het jubileumjaar 2025. In 2023 bracht de toeristenbelasting in heel Italië 702 miljoen euro op, en grote steden als Rome genereerden meer dan 100 miljoen euro per jaar met deze belasting. Met zoveel geld op tafel is het aantrekkelijk om de tarieven steeds iets verder op te schroeven.
Waarom het dorp verderop niets rekent
Hier zit de sleutel die veel reizigers missen. Momenteel past slechts ongeveer één vijfde van de daartoe gerechtigde gemeenten de toeristenbelasting toe, met grote regionale verschillen. Dat betekent dat vier op de vijf Italiaanse gemeenten die de belasting mogen heffen, dat simpelweg niet doen. In sommige regio’s, zoals Molise, werd de belasting tot voor kort helemaal niet geheven.
Het praktische gevolg is reizigers die ’s avonds in een agriturismo in de Laziale heuvels, op een half uur van de Eeuwige Stad, nul euro toeristenbelasting betalen, terwijl hun vrienden in het centrum van Rome elke nacht flink bijbetalen. Je hebt minder kans dat je moet betalen op het platteland in een kleine B&B of agriturismo dan in een hotel in een grotere plaats. Dat is niet per definitie een bewuste strategie van de slimme reiziger, maar simpelweg een gevolg van het Italiaanse systeem.
Het mooie, of misschien wel het frustrerende, is dat dit per dag kan veranderen. Het wil niet zeggen dat het dorp waar je dit jaar voor kiest nog geen belasting heft, want misschien heeft de gemeente er zojuist toe besloten. Italië houdt iedereen op zijn tenen.
Het systeem is een lappendeken, en dat is bewust
Wie denkt dat de regels tenminste eenduidig zijn binnen de steden die wel innen, komt bedrogen uit. In sommige plaatsen moet voor alle nachten worden betaald (Milaan, Modena), soms maar voor de eerste 4 nachten (Turijn), 8 (Genua) of de eerste week/weken: 1 (Ischia), 2 (Ancona) of 3 (Manerba del Garda). Zelfs de kindervrijstellingen zijn een doolhof: in Napels zijn kinderen vrijgesteld tot 18 jaar, in Florence tot 12 jaar en in Rome en Venetië tot 10 jaar. Ga er maar aan staan als je met een gezin op pad bent.
De Italiaanse overheid heeft plannen om hier meer structuur in aan te brengen, maar die hervorming gaat gepaard met forse tariefsverhogingen. Het nieuwe voorstel zou de tarieven koppelen aan de prijs van de hotelkamer: voor kamers onder de 100 euro zou 5 euro per nacht worden geheven, oplopend tot 10 euro voor kamers tussen 100 en 400 euro, 15 euro voor kamers tussen 400 en 750 euro, en 25 euro voor kamers boven de 750 euro. Bovendien zou het nieuwe voorstel alle 7.904 Italiaanse gemeenten in staat stellen de toeristenbelasting te heffen als ze dat willen. Dat dorpje op 30 kilometer van Rome zou dan voortaan ook mee mogen doen.
De hotelindustrie is er niet blij mee. Hoteliers waarschuwen dat de verhogingen de groei van deze cruciale economische sector kunnen belemmeren, en dat andere Europese bestemmingen de voorkeur van toeristen kunnen krijgen als reizigers “afgeschrikt” worden met hoge belastingen. Of die angst terecht is? In Venetië, waar een toegangsheffing voor dagtoeristen werd geïntroduceerd, zijn de bezoekersaantallen niet afgenomen. Sterker nog, de stad heeft meer verdiend dan verwacht.
Wat kun je hiermee als reiziger?
De toeristenbelasting staat zelden vooraan in de zoekresultaten van een boekingsplatform. Ze is niet inbegrepen in de kamerprijs en wordt apart in rekening gebracht, ofwel op het moment van boeking, ofwel bij aankomst. Dat is precies het moment waarop mensen verrast worden. De eenvoudigste manier om de verrassing te vermijden: zoek vóór het boeken even de toeristenbelasting op voor je specifieke bestemming én accommodatietype.
Wie bewust kiest voor een verblijf buiten de grote stadsgrenzen, combineert daarmee twee voordelen tegelijk. Lagere kamerprijs én, in veel gevallen, nul euro toeristenbelasting. De trein of auto naar Rome kost misschien een paar euro, maar het verschil in belasting alleen al maakt dat snel goed. Het bedrag varieert immers per gemeente, accommodatietype en verblijfsduur, en grote steden als Rome, Venetië en Florence hanteren hogere tarieven dan kleinere plaatsen.
Wat als de grote Italiaanse hervorming er toch doorkomt en straks alle 7.904 gemeenten mee gaan heffen? Dan verdwijnt het voordeel van het stille dorpje, en betaal je overal hetzelfde. Misschien is dit dus precies het goede moment om nog te profiteren van de lappendekenstructuur die Italië al jaren in stand houdt, en die, ondanks alle frustratie, ook gewoon neerkomt op: wie zoekt, vindt een betere deal.
Sources : travelandtourworld.be | holidu.nl