Stel: je bent vijftig, getrouwd, hebt een hypotheek en werkt al twintig jaar bij dezelfde werkgever. Het idee dat je vrouw “gewoon je pensioen krijgt” als jij er niet meer bent, voelt als een uitgemaakte zaak. Het staat toch in de regeling? Dat regelt zich vanzelf?
Totdat je de nieuwe regels leest. En dan begrijp je dat de situatie een stuk ingewikkelder is dan je altijd dacht.
Samenvatting
- Je nabestaandenpensioen is nu een ‘verzekering’ die stopt zodra je stopt met werken
- Na baanwisseling of werkloosheid heb je slechts 3 maanden dekking voor je partner
- Samenwoners moeten hun partner ZELF aanmelden, anders krijgt deze niets
Wat er precies is veranderd in 2026
Per 1 januari 2026 zijn grote pensioenfondsen, waaronder PFZW en PMT, overgestapt op de nieuwe pensioenregeling die voortvloeit uit de Wet toekomst pensioenen (Wtp). De nieuwe regels voor nabestaandenpensioen gaan uiterlijk 1 januari 2028 gelden, maar mogelijk gaat jouw pensioenfonds al eerder over op de nieuwe regels. Dat “eerder” is voor veel Nederlanders nu dus al realiteit.
De grootste verschuiving zit in hoe het partnerpensioen werkt. Het partnerpensioen is in de nieuwe pensioenregeling anders geregeld dan in de oude regeling: het is geen opgebouwd bedrag meer, maar een percentage van jouw salaris. Dat klinkt misschien als een technisch detail, maar het heeft vergaande gevolgen. Als je overlijdt terwijl je nog werkt, krijgen je partner en kinderen tot 25 jaar een nabestaandenpensioen: een percentage van jouw laatste loon. Het maakt hierbij niet uit hoeveel jaar je hebt gewerkt.
Dat laatste is een verbetering voor mensen die nog maar kort in dienst zijn. Maar de andere kant van die medaille is scherp: het partnerpensioen is vanaf 2026 een ‘verzekering’ die alleen geldt terwijl je in dienst bent. Vergelijk het met een brandverzekering: de nabestaanden zijn alleen verzekerd van een uitkering zolang de werknemer meedoet aan de pensioenregeling. Zie het als een brandverzekering: je bent alleen gedekt zolang je premie betaalt.
Het gevaarlijkste scenario: je wisselt van baan of stopt met werken
Hier zit de valkuil die de meeste mensen over het hoofd zien. Wie van baan wisselt, een periode werkloos is, of om welke reden dan ook even geen pensioen opbouwt, verliest automatisch de verzekering voor zijn partner. Volgens de nieuwe regels is er alleen partner- en wezenpensioen zolang je via je werk pensioen opbouwt. Ga je uit dienst en overlijdt je drie maanden erna of later? Dan is er standaard geen partner- en wezenpensioen meer.
Drie maanden. Dat is de tijdspanne tussen ontslag en overlijden waarbinnen je partner nog iets zou ontvangen. Wie op zijn vijftigste zijn baan verliest en ziek wordt, staat na één kwartaal financieel buiten de boot. Als je uit dienst gaat en tijdelijk geen werk hebt, blijf je nog 3 of 6 maanden verzekerd van nabestaandenpensioen. Daarna stopt die verzekering. Als je je niet bijverzekert, krijgt je partner geen nabestaandenpensioen wanneer je overlijdt voor de pensioendatum.
Er bestaat gelukkig een oplossing, al heeft die een prijs: je kunt er zelf voor kiezen om het recht op partner- en wezenpensioen te verlengen. Je partner en kinderen hebben dan ook recht op partner- en wezenpensioen als je overlijdt terwijl je langer dan drie maanden geleden uit dienst ging. Je betaalt dan de premie vanuit je opgebouwde pensioen. Jouw pensioen gaat dan omlaag, maar je partner krijgt wel een partnerpensioen wanneer je overlijdt voor de pensioendatum. Kiezen voor zekerheid vandaag, betekent minder uitkering morgen.
Samenwonen zonder trouwen: meld je partner aan
Een ander punt dat veel mensen verrast: wie ongehuwd samenwoont, moet zijn partner actief aanmelden bij het pensioenfonds. Meld aan je pensioenfonds of pensioenverzekeraar als je ongehuwd samenwoont. Anders krijgt je partner mogelijk geen nabestaandenpensioen wanneer je overlijdt.
Het goede nieuws: de nieuwe wet heeft de bureaucratie hieromheen flink teruggedrongen. Een notarieel samenlevingscontract is niet meer nodig. Een gezamenlijk huur- of koopcontract is genoeg. Wie niet geregistreerd staat bij zijn pensioenfonds, maakt het zijn partner na overlijden onnodig moeilijk. Als je het niet meldt, moet je partner na jouw overlijden aannemelijk maken dat jullie samenwoonden. Je partner en jij moeten voor minstens zes maanden op hetzelfde adres ingeschreven hebben gestaan. Ook moet je samen een kind, een eigen woning of een huurhuis hebben.
Ben je getrouwd of heb je een geregistreerd partnerschap? Dan is dat bekend bij je pensioenuitvoerder. Je hoeft dan niets te melden. Voor gehuwden verandert er op dit punt niets. Maar voor de groeiende groep samenwoners, ruim een miljoen huishoudens in Nederland, is aanmelden geen luxe maar noodzaak.
Wat je nu moet doen
De gegronde angst achter dit soort verhalen is niet dat het stelsel slechter is geworden. De regels zijn voor veel mensen juist eerlijker en eenvormiger dan voorheen. In de oude praktijk leidde de veelheid aan regelingen tot onzekerheid en ongelijkheid. Wat is veranderd, is dat je als werknemer je situatie actief moet kennen en bewaken.
Drie concrete stappen die iedereen zou moeten zetten:
- Log in op mijnpensioenoverzicht.nl met DigiD en check hoeveel nabestaandenpensioen er voor je partner is geregeld.
- Informeer bij je werkgever of pensioenfonds wat er precies in je regeling staat over nabestaandenpensioen, zeker als je van baan wisselt of een periode niet werkt.
- Woon je samen zonder geregistreerd partnerschap? Meld je partner vandaag nog aan bij je pensioenuitvoerder.
Heb je al nabestaandenpensioen opgebouwd, dan blijft dit bestaan. Dat is de geruststellende boodschap: het verleden gaat niet verloren. Maar wie denkt dat de toekomst zich vanzelf regelt, vergist zich. Het pensioen van je partner is in het nieuwe stelsel een verzekering die je actief in stand moet houden, niet een spaarpot die automatisch overloopt naar degene die je het meest lief is. Hoeveel mensen zullen straks beseffen dat ze die vraag iets te laat stelden?
Sources : stippensioen.nl | pfzw.nl