De handbagage-val van 2025: waarom je routine niet meer werkt bij de security

Je stond vorig jaar ook in die rij bij de security, haalde je doorzichtige zakje tevoorschijn, legde je laptop in het bakje, en liep er feilloos doorheen. Zelfde koffer, zelfde routine. Maar dit jaar zag de medewerker je grote tube zonnebrandcrème, hield hij zijn hand op, en begreep jij ineens dat er iets grondig was veranderd. Of juist niet veranderd, afhankelijk van welke luchthaven je vertrekt.

De wereld van handbagage is in 2025 en 2026 uitgegroeid tot een lappendeken van regels die per luchthaven, per gate en soms zelfs per controleBaan verschilt. Wie er niet bovenop zit, betaalt letterlijk de prijs.

Samenvatting

  • Schiphol houdt vast aan de 100ml-regel, maar andere Europese luchthavens versoepelen deze al
  • Een tube zonnebrandcrème kan nu tegengehouden worden, terwijl je die vorig jaar meenam
  • De afmetingen van handbagage verschillen per luchtvaartmaatschappij—een koffer past soms gewoon niet meer

Het grote vloeistoffenmisverstand

Uit angst voor aanslagen werden in 2006 in Europa strikte regels ingevoerd voor het meenemen van vloeistoffen in de handbagage: alleen verpakkingen tot 100 milliliter in een doorzichtig zakje van één liter waren toegestaan. Die regel zat er na bijna twintig jaar zo diep ingeprent dat veel reizigers er niet meer bij nadenken. Keurig kleine flesjes shampoo, een reistube tandpasta, alles netjes in het zakje. Klaar.

Maar een paar jaar geleden leek het er even op dat die tijden voorbij waren. Schiphol en dochterluchthavens Rotterdam Airport en Eindhoven Airport beschikten over geavanceerde apparatuur om explosieve vloeistoffen te detecteren, en stonden tot 1 september 2024 al toe dat passagiers flesjes drinken meenamen in hun handbagage. Dus pakte je je halve liter water in, je normale tube zonnebrandcrème, misschien zelfs een fles wijn als souvenir van de heenreis.

Toen werd dat beleid weer afgeschaft om aan nieuwe richtlijnen van de Europese Commissie te voldoen. Hoewel de Europese Commissie inmiddels de regels opnieuw versoepelt, is nog niet bekend wanneer Schiphol het beleid weer aanpast. Zo sta je dan bij de security met je grote fles water die je er nonchalant bij had gestopt, precies zoals vorig jaar nog gewoon mocht.

De regels op Schiphol zijn in 2026 helder: vloeistoffen blijven beperkt tot 100 ml per verpakking en moeten in één 1-liter zak. Geen uitzonderingen, geen gedoogzone. De 100ml-regel voor vloeistoffen in handbagage blijft van kracht op Schiphol, aldus een woordvoerder. Schiphol volgt hierin de gestelde veiligheidseisen vanuit de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV).

Elders in Europa staat het sein wél op groen

De frustrerende paradox? Terwijl jij op Schiphol je flesje weggooit, stapt iemand in Rome gewoon met een liter water en een grote tube zonnebrandcrème door de scanner. Nadat in september 2024 alle versoepelingen werden teruggedraaid, heeft de EU de herziene CT-scanners goedgekeurd voor het scannen van grotere hoeveelheden vloeistoffen, spuitbussen en gels. Luchthavens die bij hun veiligheidscontroles al gebruikmaken van deze apparatuur, versoepelen nu de regels. De omschakeling verloopt per luchthaven en per controlebaan verschillend en in etappes.

Rome-Fiumicino en Milaan Linate en Malpensa (T1) zijn volledig omgeschakeld, met tot 2 liter toegestaan. Bij Madrid-Barajas is bij de belangrijkste veiligheidscontroles 2 liter de standaard. Op die luchthavens hoef je je toilettas niet eens meer apart uit te pakken: elektronica en vloeistoffen mogen in je tas blijven. Je hoeft je laptop, camera of toilettas niet meer apart in een bak te leggen. Dit zorgt voor een veel snellere doorstroom.

Duitsland bevindt zich in een soort tussenzone. In Frankfurt is de situatie nog steeds ongelijkmatig: bij circa 60 van de 160 gemoderniseerde banen is het meenemen van 2 liter technisch mogelijk en wordt dit vaak getolereerd, maar officieel adviseert de luchthaven nog steeds de 100ml-regel om opstoppingen bij de oude banen te voorkomen. Je weet pas wat er geldt als je voor de scanner staat.

Wie met overstap reist, moet extra alert zijn. Als je op je eerste vlucht 2 liter mag meenemen, maar op je overstaplocatie staan nog oude scanners, dan wordt je vloeistof daar alsnog ingenomen. Houd bij een overstap voor de zekerheid altijd de 100ml-regel aan. Zelfs je dure parfum of die vakantiewijn kan zo de prullenbak in.

Maten, boetes en het wildwesten van handbagage

De vloeistoffen zijn niet het enige struikelblok. De wirwar van afmetingen per luchtvaartmaatschappij is minstens even verwarrend. Brussels Airlines staat een handbagagestuk van 55 x 40 x 23 cm toe, KLM hanteert 55 x 35 x 25 cm met 12 kg totaal, EasyJet 45 x 36 x 20 cm gratis en Ryanair slechts 40 x 20 x 25 cm onder de stoel. Een trolley die je vorig jaar bij de ene maatschappij zonder blikken of blozen in het bagagevak legde, past bij de volgende niet eens meer in de malbak bij de gate.

De vermelde maximale afmetingen zijn altijd absoluut en inclusief wielen, handgrepen en externe ritsen. Als alleen de wieltjes uitsteken en de koffer hierdoor niet in de testmalbij de gate past, heeft het grondpersoneel het recht de koffer te weigeren en ruimbagage-tarieven te rekenen. Aan de gate betaal je bij Ryanair ongeveer 70 euro (tot 75 euro in bepaalde landen) als je handbagage niet in de sizer past of te zwaar is. En dan reist je tas alsnog in het ruim mee, waarna je na landing alsnog bij de bagageband staat te wachten.

Er is nog iets waar veel reizigers van opkijken: bij security wordt ‘smeerbaar’ vaak gewoon als ‘vloeibaar’ beschouwd, dus ook tandpasta, gels, lipgloss en pindakaas vallen onder dezelfde limiet. Pindakaas. Wie het weet, weet het.

Veel reizigers weten dit niet: losse lithiumbatterijen en powerbanks vormen een brandrisico in het bagageruim. Daarom gelden er strikte regels voor deze apparatuur. Powerbanks, e-sigaretten en losse batterijen moeten in de handbagage en mogen niet in de ruimbagage. Precies andersom dan je misschien zou denken als je ruimte wilt besparen in je handbagage.

Hoe je voorkomt dat je bij de volgende vlucht weer verrast wordt

De kern van het probleem is eigenlijk simpel: reizigers bouwen een routine op die jarenlang werkt, terwijl de regels onder hun voeten verschuiven. Ga nooit uit van ‘ik kon het op de heenweg ook’, zeker niet als je terugvlucht van een andere luchthaven vertrekt of als je een extra screening hebt tijdens een transfer.

Een praktische vuistregel voor nu: op Schiphol blijft 100 ml de veilige norm door tijdelijke EU-softwarebeperkingen. Vlieg je vanuit een luchthaven in Italië, Spanje of bepaalde Britse steden terug? Check dan vooraf de status van die specifieke luchthaven, want de regels kunnen er wél versoepeld zijn. De invoering van de nieuwe scanners gebeurt stap voor stap. Niet elke luchthaven zal meteen dezelfde regels toepassen. Check daarom altijd vooraf wat er geldt op de luchthaven waar je vertrekt.

De situatie zal de komende maanden verder evolueren. De Europese Unie werkt aan standaardisatie en op een aantal luchthavens is de beruchte 100 ml-vloeistoffenregel inmiddels versoepeld dankzij 3D-CT-scans. Verwacht wordt dat luchtvaartmaatschappijen vanaf 2026/2027 verplicht worden om minimaal één persoonlijk item van 40 x 30 x 20 cm gratis toe te staan. Wanneer die eenheid er ook voor vloeistoffen komt, en of Schiphol dan eindelijk volgt, is de vraag waar elke reiziger dit zomer op zit te wachten.