Je staat op de kade van Santorini of Naxos, koffer in de hand, en de haven is er… verlaten. Geen boot in zicht, wel een bordje: “annulering wegens weersomstandigheden”. Windkracht 8. Je denkt meteen aan je reisverzekering, aan Europese regels, aan een vergoeding. Helaas: precies dat ene woordje, “weersomstandigheden”, verandert alles aan wat de rederij je verschuldigd is.
Samenvatting
- Windkracht 8 is genoeg om zelfs grote ferries in Griekse havens tegen te houden
- EU-regels voor schadevergoeding gelden NIET bij weersomstandigheden
- Je hebt wel recht op informatie, terugbetaling van het ticket en een alternatieve route
Waarom een stevige Meltemi de hele haven stillegt
Wie in juli of augustus door de Griekse eilanden reist, kent de Meltemi wel, die droge noordenwind die dagenlang over de Egeïsche Zee kan blazen. De wind bereikt op sommige dagen met gemak windkracht 7 of 8 en kan voor problemen bij nietsvermoedende, ongeoefende zeilers zorgen. Onder de zonnestralen en strakblauwe lucht lijkt er weinig aan de hand, maar schijn bedriegt: bij meer dan windkracht 8 ondervinden ook de ferry’s tussen de eilanden veel hinder van de stormachtige wind.
Dat is geen overdreven voorzichtigheid van de rederijen. Het kan veel harder waaien, tot windkracht 8 op de schaal van Beaufort, en dan is het geen grapje. Als de Meltemi echt brult, blijven zelfs veerboten in de haven. Wie de eilandhoppende ferry’s in de Cycladen of de Dodecanesos kent, weet dat dit geen zeldzaamheid is: als richtlijn geldt dat bij 4-5 Bft alles normaal vaart, bij 6-7 Bft er lichte vertraging kan zijn, en bij 8+ Bft er kans is op annulering. Grillig is het wel: in 2025 had juni de meeste dagen met harde wind, meer dan juli of augustus, terwijl augustus juist relatief rustig was. Plannen op basis van “het is toch hoogzomer, dan waait het niet” is dus gokken.
Wat de Europese regels wél en niet dekken
Reizigers binnen de EU zijn niet rechteloos, dat is de eerste geruststelling. Er bestaat een Europese verordening specifiek voor scheepspassagiers, vergelijkbaar met de bekendere regels voor vliegtuigpassagiers. Als de veerboot met meer dan negentig minuten vertraging vertrekt of wordt geannuleerd, moet de maatschappij twee mogelijkheden bieden: ofwel een alternatieve reis naar je eindbestemming onder vergelijkbare omstandigheden en zonder extra kosten, ofwel een terugbetaling van het ticket.
Bij vertraging op de eindbestemming kan er zelfs geld terugkomen. De EU schrijft voor dat indien een schip dat vanuit een EU-land is vertrokken of naar een EU-land reist vertraging heeft, je als reiziger recht hebt op minstens een teruggave van 25 procent op de ticketprijs en maximaal 50 procent van de ticketprijs. Concreet betekent dit volgens de regels dat je minstens 25% van de ticketprijs krijgt als je minstens één uur te laat aankomt bij een overtocht die normaal vier uur duurt.
En daar komt de kink in de kabel. Precies die vergoeding vervalt zodra het noodweer de oorzaak is. Ook in deze gevallen geldt de compensatie niet als de vertraging is ontstaan door weersomstandigheden. Heeft de ferry vertraging door het slechte weer? Dan krijg je geen geld terug. Dezelfde logica geldt voor onderdak: je hebt geen recht op accommodatie als de reis geannuleerd is als gevolg van zware weersomstandigheden. Concreet betekent dit dat de ferrymaatschappij geen verblijf hoeft te voorzien als de vertraging of annulering het gevolg is van weersomstandigheden die de veiligheid van het schip in het gedrang zouden brengen.
Wat je dan wél nog kunt eisen
Helemaal met lege handen sta je niet. De rederij blijft verplicht om je te informeren en een alternatief te bieden. Als de reis geannuleerd wordt, moet de vervoerder of de terminalbeheerder je informeren over de nieuwe verwachte vertrek- en aankomsttijden, en moet de vervoerder aanbieden om je ticket binnen 7 dagen terug te betalen en je zo nodig gratis terug te brengen naar je vertrekpunt, of om je via een andere route naar je eindbestemming te brengen, onder vergelijkbare voorwaarden, bij de eerste gelegenheid en zonder extra kosten. Ook heb je recht op informatie zodra die beschikbaar is: passagiers hebben recht op informatie zodra die beschikbaar is, en uiterlijk dertig minuten na de oorspronkelijke vertrektijd.
Dit patroon is trouwens geen typisch Grieks eigenaardigheidje van de wetgeving. Bij vliegtuigen geldt exact dezelfde logica. Je hebt geen recht op schadevergoeding als de annulering of vertraging te wijten was aan buitengewone omstandigheden, zoals slechte weersomstandigheden. De Europese wetgever redeneert dus consequent: een storm is niemands schuld, dus hoeft niemand ervoor te betalen. Vanuit juridisch oogpunt is dat logisch. Vanuit het perspectief van de gestrande reiziger op een kade in de brandende zon voelt het minder logisch, dat geef ik toe.
Praktisch: wat kun je zelf doen
Wie regelmatig in de Egeïsche Zee vaart, doet er goed aan om een aantal dingen alvast te regelen voordat de wind gaat opsteken. Kijk vooraf de annuleringsvoorwaarden van je specifieke rederij na, want die kunnen coulanter zijn dan het wettelijke minimum. Sluit een reisverzekering af die expliciet vertragingen door weersomstandigheden dekt, want dat is precies het gat dat de EU-regels openlaten. Bouw wat speelruimte in je planning in tussen eilandhops, zeker richting een vlucht terug naar huis. En check bij twijfel actuele windvoorspellingen via een weer-app, in plaats van te vertrouwen op wat de rederij op haar website meldt.
De vraag die overblijft: moet Europa die weeruitzondering niet eens herzien, nu klimaatverandering stormen en hittegolven grilliger maakt en reizigers vaker met dit soort verrassingen te maken krijgen? Tot die discussie ergens in Brussel wordt gevoerd, blijft windkracht 8 in een Griekse haven vooral je portemonnee raken, niet die van de rederij.
Sources : dagelijksestandaard.nl | bnnvara.nl